musannef abdurrezzak

namaz

 

ana sayfa      kur’an      hadis      sözlük      biyografi

 

İmamın arkasında kıraat

 

2765- ebu kılabe der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabına: "ben okurken sizler arkamda okuyar musunuzi" diye sordu. resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) üç defa sormasına rağmen sustular, sonra:" evet ey allah'ın resulü!" cevabını verdiler. bunun üzerine resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "böyle yapmayınız. sadece sessizce içinizden fatiha suresini okuyunuz" buyurdu. 

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 25), "huşeym-ebu kılabe" kanalıyla başka bir lafızla mürsel olarak rivayet etti. ayrıca beyhald (2/166), enes hadisinden ebü ya'la (el-maksad el-aliy 268), taberani m. el-evsat (mecmau'l-bahreyn 1171) ve İbn hibban (mevarid 458)

 

rivayet etti. 

 

 

 

2766- muhammed b. ebi aişe sahabeden birinden bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) iki veya üç defa: "imam okurken siz de okuyar olmayasinizi" diye sorunca, sahabe: "evet ey allah'ın resulü (sallallahu aleyhi ve sellem)! böyle yapıyoruz" cevabını verdiler. bunun üzerine hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): "böyle yapmayınız. sadece fatiha suresini okuyunuz" buyurdu.

 

tahric: ahmed, buhari:, beyhaki: ve İbn ebi Şeybe, veki' kanalıyla sevri' den rivayet ettiler.

 

 

 

2767- ebü hureyre der ki: resülullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "Ümmü'l-kuran'ı okumadan namaz kılanın namazı eksiktir, eksiktir, tamam değildir" buyurmuştur. ebu's-saib der ki: ben: "bazen imamın arkasında duruyorum. o zaman ne yapayımi" deyince ebü hureyre kolumu çimdikledi ve şöyle dedi: "ey bedevi! içinden oku. resülullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle

buyurduğunu duydum: "yüce allah şöyle buyuruyor: "namazı kulumla kendi aramda iki kısma ayırdım, yarısı benim yarısı da kulum içindir. kuluma istediği verilecektir." resülullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle devam etti:

"oku. kul (namaza) kalkıp: "hamd, alemlerin rabbi allah'a mahsustur" der, allah ta: ''kulum bana hamdetti'' buyurur. kul: "o, rahman ve rahim'dir" der, allah ta: ''kulum beni övdü'' der. kul: "din gününün sahibidir" der, allah ta: "kulum beni yüceltti. bu, benimle kulum arasındadır" der. kul: "ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz" der, yüce allah: ''bunun ecri kuluma aittir ve kuluma istediği verilecektir'' buyurur. kul: "bizi doğru yola eriştir. nimete erdirdiğin kimselerin yoluna; gazaba uğrayanların, ya da sapıtanların yoluna değil" der, allah: ''bu, kulumundur ve ona istediği verilecektir'' buyurur. "

 

tahric: müslim (1/170), İbn rafi' kanalıyla abdürrezzak' dan farklı bir lafızla yine İbn uyeyne kanalıyla ala' dan rivayet etti.

 

 

 

2768- ebu hureyre'nin bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "fatiha suresini okumadan namaz kilanın namazı eksiktir, eksiktir, tamam değildir." ebu's-saib der ki: "ey ebu hureyre! bazen imamın arkasında kılıyorum. o zaman ne yapayımi" diye sorduğumda kolumu çimdikleyip: "ey farisı! o zaman içinden oku. zira resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu işittim: "yüce allah buyuruyor ki: "namazı kulumla kendi aramda iki kısma ayırdım; yarısı benim, yarısı da kulum içindir. kuluma istediği verilecektir." resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle devam etti: "fatiha suresini okuyunuz. kul kalkıp: "hamd, alemlerin rabbi allah'a mahsustur" der, allah ta: ''kulum bana hamdetti'' buyurur. kul:

"o rahman ve rahim'dir" der. allah ta: ''kulum beni övdü'' der. kul:

"din gününün sahibidir" der, allah ta: "kulum beni yüceltti. bu benimle kulum arasındaki müşterek ayettir. kuluma istediği verilecektir" der. kul:

"ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz. bizi doğru yola eriştir. nimete erdirdiğin kimselerin yoluna; gazaba uğrayanların, ya da sapıtanların yoluna değil" der, allah: ''bütün bunlar kulumundur ve kuluma istediği verilecektir'' buyurur." 

 

 

 

2769- muhammed b. raşid bildiriyor: "mekhül, imamın açıktan ve gizli okuduğu bütün namazlarda fatiha süresini okurdu."

 

 

 

2770- ebü umeyye el-ezdi der ki: ubade b. es-sam it bana şöyle dedi:

"bütün namazlarda - veya her rekatta- fatiha süresini oku." ben: "imamla beraber sen bu süreyi okur musuni" diye sorduğumda: "ne imamken, ne de imama uyarken bu süreyi bırakmam" cevabını verdi.

 

 

 

2771- reca b. hayve der ki: ubade b. es-samit'in yanında namaz kıldım ve imamın arkasında okuduğunu duydum. namazı bitirince: "ey velid'in! imamla beraber okuyor musuni" diye sorunca, ubade: "yazık sana! onsuz namaz olmaz" cevabını verdi. 

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 250), veki' kanalıyla İbn avn'dan rivayet etti.

 

 

 

2772- abdullah b. ebi'i-huzeyl bildiriyor: "ubey b. ka'b öğle ve ikindi namazında imamın arkasındayken okurdu.''

 

tahric: farklı kanallarla beyhakı, kitabu'l-kıraat'ta (s. 62) rivayet etti.

 

 

 

2773- İbn abbas der ki: "açıktan okunarak kılınan olsun gizli okunarak kılınan olsun, imamın arkasında muhakkak fatiha süresini okumak gerekir."

 

tahric: farklı kanallarla İbn ebi Şeybe (s. 62) rivayet etti.

 

 

 

2774- mücahid: "abdullah b. amr'ın, öğle ve ikindi namazında imamın arkasında okuduğunu duydum" demiştir.

 

tahric: farklı kanallarla beyhaki (s. 65) rivayet etmiştir.

 

 

 

2775- abdurrahman der ki: ubeydullah b. abdillah b. utbe'nin, öğle ve ikindi namazında imamla beraber okuduğunu duydum. bu durumu ibrahim(-i nehai)'ye sorduğumda: "imam hata yapmadıkça okuma" dedi. mücahid'e sorduğumda ise: "abdullah b. amr'ın okuduğunu duydum" dedi.

 

tahric: değişik bir lafızla tahavi (129); darakutni (120) ve İbn ebi Şeybe (s. 249) rivayet ettiler.

 

 

 

2776- yezid b. Şerik der ki: hz. Ömer'e: "imamın arkasında okuyayım mıi" diye sorunca: "evet" cevabını verdi. ben: "eğer sen okusan da mı ey müminlerin emirii" diye sorunca ise: "evet, ben okusam bile" dedi. 

 

tahric: buhari, el-kıraat halfe'l-imam kitabında; tahavi (169); darakutni (120) ve İbn ebi Şeybe (s. 249) rivayet ettiler.

 

 

 

2777- ebü yezid der ki: haris b. suveyd ve yezid et-teymi: "Ömer b. elhattab, imamın arkasında okumamızı emretti" dediler.

 

 

 

2778- said b. cübeyr: "imamın sesi sana gelmiyorsa oku" demiştir.

 

 

 

2779- ata (b. ebi rebah): "imamın okuduğunu anlamıyorsan, eğer istersen oku ya da tesbih et" demiştir.

 

 

 

2780- hz. osman: "duymadığı halde susup dinleyenin nasibi, duyup susanın nasibi gibidir" dedi. İbn cüreyc bunu mus'ab'dan, o da muhammed b. osman' dan "ecri vardır" ibaresi ile nakletmiştir.

 

tahric: farklı kanallarla beyhakı, kitabu'l-kudat'ta (94) rivayet etti.

 

 

 

2781- abdurrahman b. zeyd b. eslem'in bildirdiğine göre hz.

peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): "duymadığı halde susup dinleyenin sevabi, duyup susanın sevabı gibidir" buyurmuştur.

 

tahric: hz. osman'ın sözü olarak malik (1/104) rivayet etti.

 

 

2782-yok-

 

 

2783- zühri der ki: "imam, öğle ve ikindi namazının ilk iki rekatında fatiha süresini ve başka bir süre okur."

 

 

 

2784-: zühri der ki: "imam açıktan okuduğu zaman sen bir şeyokuma."

 

 

 

2785- ma'mer katade'den aynı rivayette bulunmuştur.

 

 

 

2786- İbn cüreyc bildiriyor: ata (b. ebi rebah) der ki: "ben, öğle ve ikindi namazında imamla beraber, fatiha suresini ve kısa bir sure okuyorum, sonra tehlil getirip tesbih ediyorum." ben: "okuduğumu yanımdakine duyurayım mıi" diye sorunca, ata: "imamla mıi" karşılığını verdi. ben: "evet" cevabını verince, ata: "hayır" dedi.

 

 

 

2787- abdullah b. amr der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) halka hutbe verip şöyle dedi: "kim farz veya nafile namazı kılarsa fatiha suresini ve yanında kuran (zamm-ı sure) okusun. eğer sadece fatiha suresini okursa, bu kendisi için yeterlidir. imamla beraber kılan ise ya imamdan önce okusun veya imam susunca okusun. kıraatsız namaz kılanın namazı eksiktir, eksiktir, eksiktir. "

 

tahric: ubade b. es-samit hadisinden müslim (394), ebü davud (822), tirmizi (247), İbn mace (837) ve nesai (2/137) rivayet ettiler.

 

 

 

2788- ata (b. ebi rebah) der ki: "imam açıktan okuyorsa (ona uyan kişi) ya fatiha süresini acele okusun veya imam sustuktan sonra okusun. imam okuyunca ise yüce allah'ın da buyurduğu gibi (imama uyanlar) sussunlar."

 

 

 

2789- said b. cübeyr şöyle dedi: "imamla namaz kılarken mutlaka fatiha süresini okuman gerekir. ama öncekilerde, imam tekbir getirince cemaatin fatiha süresini okuyacağı kadar susulurdu."

 

 

 

2790- hasan(-ı basri): "imam açıktan da okusa, gizli de okusa fatiha süresini oku. imam fatiha süresini okuyup bitirince sen onu okumaya başla" dedi.

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 250), "huşeym-hasan" kanalıyla ve İbn abdilberr, temhıd'de rivayet ettiler.

 

 

 

2791- urve b. ez-zübeyr der ki: "imam, "gazaba uğrayanların, ya da sapıtanların yoluna değil" deyince veya fatiha'dan sonra okuduğu süreyi bitirince fatiha süresini okurum.''

 

tahric: buhari, el-kıraat halfe'l-imam kitabında hişam'ın babasından rivayet etti.

 

 

 

2792- hasan(-ı basri) der ki: semure b. cündüb halka imamlık yapardı.

namazda iki defa susardı. iftitah tekbirini getirince ve fatiha süresini bitirince. insanlar onun böyle yapmasını ayıplayınca, ubey b. ka'b'a yazıp: "insanlar beni ayıplıyorlar. ben unuttum da onlar mı biliyorlar, yoksa ben biliyorum da onlar mı unutmuşi" diye sordu. ubey, ona yazarak: "sen biliyorsun, onlar unutmuş" dedi. hasan: "imam, fatiha süresini bitirince sen onu okumaya başla" demiştir.

 

 

 

2793- abdullah b. amr'ın bildirdiğine göre resülullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "imam, ''gazaba uğrayanların, ya da sapıtanların yoluna değil'' deyince veya (sureyi okumayt) bitirince fatiha suresini oku."

 

 

 

2794- said b. cübeyr der ki: "fatiha süresi mutlaka okunmalıdır. ama öncekiler, imam tekbir getirince, cemaatin fatiha süresini okuyacağı kadar bir süre susardı."

 

 

 

2795- ebü hureyre der ki: resülullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bakara süresini açıktan okuyarak namaz kıldırdı, selam verdikten sonra insanlara dönüp: "aranızda demin benimle beraber okuyan uar mıydii" diye sordu. sahabe: "evet ey allah'ın resülü!" cevabını verince hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): "ben de neden kıraatim karışıyor diyordum" buyurdu. halk, allah'ın resülü'nden (sallallahu aleyhi ve sellem) bunu duyunca bir daha onun sesli okuduğu namazlarda onunla beraber okumayı bıraktılar. 

 

tahric: malik, muvatta'da ve ebu davud, tirmizi, nesai ve İbn mace rivayet ettiler.

 

 

 

2796- İbn cüreyc başka bir kanalla aynı hadisi, "ben de neden kıraatim karışıyor diyordum" buyurdu; cümlesine kadar nakletmiştir.

 

 

 

2797- abdullah b. Şeddad b. el-had el-leysı der ki: hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) öğle veya ikindi namazını kılarken bir kişi arkasında okumaya, bir başkası da adamın okumasına engel olmaya başladı. namaz bitince ise okuyan kişi: "ey allah'ın resülü! ben okuyordum, bu ise beni engelliyordu" deyince, resülullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "imamı olan kişi için, imamın kıraati kendisi için de kıraattir" buyurdu.

 

tahric: farklı kanallarla İbn ebi Şeybe (3779). ayrıca cabir hadisinden İbn ebi Şeybe (3802) ve tahavi (1/217) rivayet ettiler.

 

 

 

2798- imran b. el-husayn bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabıyla öğle namazını kıldı ve namazı bitirince: "aranızda a'la suresini okuyan var mıydıi" diye sordu. bir adam: "ben okudum" cevabını verince, resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "ben de neden kıraatim karlşıyor diyordum" buyurdu.

 

 

 

2799- imran b. el-husayn bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabıyla öğle namazını kıldı ve namazı bitirince: "aranızda a'ld suresini okuyan var miydıi" diye sordu. oradakilerden biri: "ben okudum ey allah'ın resulü!" cevabını verince, resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "içinizden birinin kiraatı karlştırmama sebep olduğunu anlamıştım" buyurdu."

 

tahric: müslim ve başkaları rivayet ettiler.

 

 

 

2800- velid b. ebi beşir der ki: bir adam resulullah'ın (-sav ) arkasında namaz kılarken a'la suresini okudu ve (namazdan sonra) bunu resulullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) söyledi. allah'ın resulü (sallallahu aleyhi ve sellem):

"içinizden birinin kıraatı karlştırmama sebep olduğu söylendi" buyurdu.

 

tahric: İmran b. husayn hadisinden müslim'de (398) ve cabir hadisinden darekutni'de (1/325) şahidi vardır.

 

 

 

2801- hz. ali: "imamın arkasında (namaz kıldığı halde) okuyan fıtrata (sünnete) ters hareket etmiş olur" dedi. 

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 251), "muhammed b. süleyman el-İsbehani-ali" kanalıyla ve beyhaki, kitabu'l-kıraat'ta (132) rivayet ettiler.

 

 

 

2802- zeyd b. sabit: "imamın arkasında okuyanın namazı yoktur" dedi. 

 

tahric: beyhaki, kitabu'l-kıraat'ta (147, 148), "sevri-zeyd b. sabit'in babasından" ve İbn ebi Şeybe (s. 251) rivayet ettiler.

 

 

 

2803- ebu vail bildiriyor: bir adam abdullah'a gelerek: "ey abdurrahman'ın babası! imamın arkasında okuyayım mıi" diye sorunca, abdullah: "kuran(ı dinlemek) için sus. muhakkak namaz da başka meşguliyet (yapılması ve yapılmaması gereken şeylere dikkat etmek) vardır. imamın okuması sana yeterlidir" cevabını verdi.

 

tahric: farklı kanallarla beyhaki, kitabu'l-kıraat'ta (117) ve İbn ebi Şeybe (s. 251), ebu'lahvas kanalıyla mansur'dan rivayet ettiler.

 

 

 

2804- ebu ishakeş-Şeybani bir adamdan bildiriyor: Ömer b. el-hattab, imam la beraber okunmamasını istemiştir.

 

 

 

2805- hz. ali: "imamla beraber okumak fıtrattan (sünnetten) değildir" dedi.

 

 

 

2805- abdullah b. ebi leyla: "hz. ali, imamın arkasında okumayı yasaklardı" demiştir.

 

 

 

2806- muhammed b. aclan der ki: hz. ali: "imamın arkasında okuyan fıtrat (sünnet) üzere değildir" demiştir. İbn mes'ud, imamın arkasında okuyan için: "ağzı toprakla dolsun" demiştir. Ömer b. el-hattab ise: "imamın arkasında okuyanın ağzında taş olmasını isterdim(ki okuyamasın)" demiştir.

 

 

 

2807- esved (b. yezid): "imamın arkasında okuyanın ağzının toprakla dolmasını isterdim" demiştir.

 

 

 

2808- alkame b. kays: "imamın arkasında okuyanın ağzının zannedersem "toprakla veya ateşte kızdırılmış taşla- dolmasını isterdim" demiştir.

 

 

 

2809- esved (b. yezid): "imam açıktan okurken, imamın arkasında okuyanın kor ateşi ısırmasını isterdim" dedi.

 

 

 

2810- abdurrahman b. zeyd b. eslem, babasından bildiriyor: hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) imamın arkasında okumayı yasaklamıştır. Şeyhlerimizin söylediğine göre hz. ali: "imamın arkasında okuyanın namazı yoktur" demiştir. musa b. ukbe ise resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem), hz. ebu bekr, hz. Ömer ve osman'ın, imamın arkasında okunmasını yasakladığını söylemiştir.

 

tahric: yakın anlamı ile ebü hureyre hadisinden malik (1/86), ebü davud (826-7), nesai (2/141) ve İbn mace (312) rivayet ettiler.

 

 

 

2811- zühri bildiriyor: salim b. abdillah: "imamın, namazda açıktan okuması senin için yeterlidir" demiştir. yine salim'in bildirdiğine göre İbn Ömer: "imamın açıktan okuduğu namazlarda susulur ve onunla okunmaz" demiştir.

 

 

 

2812- enes b. sırin bildiriyor: İbn Ömer'e: "imamla beraber okuyayım mıi" diye sorduğumda: "sen karnı büyük olan birisin. imamın okuması senin için yeterlidir" cevabını verdi.

 

 

 

2813- ebu ishak: "abdullah (b. mes'ud)'un öğrencileri imamın arkasında okumazlardı" demiştir.

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 252), "yezid b. harun-malik b. umara" kanalıyla aynısını rivayet etti.

 

 

 

2814- zeyd b. eslem der ki: "ibn Ömer, imamın arkasında okunmasını yasaklamıştır."

 

 

 

2815- İbn zekvan' ın bildirdiğine göre zeyd b. sabit ve İbn Ömer imamın arkasında okumazlardı. 

 

tahric: İbn ebi Şeybe (s. 252), "veki'-zeyd b. sabit" kanalıyla yakın metinle rivayet etti.

 

 

 

2816- İbn cüreyc bildiriyor: ata (b. ebi rebah): "imamın okuması, arkasındakiler için yeterlidir" deyince ben: "bunu nereden naklettini" diye sordum. ata: "bir yerden duydum. ama faziletlerin alınmasını daha çok severim. imamla okumanız benim için daha hoş bir durumdur" cevabını verdi.

 

 

 

2817- ibrahım(-i nehai) der ki: insanlar, İbn ziyad'a kadar imamın arkasında okumazlardı. İbn ziyad zamanında: "imam açıktan okumuyorsa, kişi içinden okuyabilir" denilince, insanlar okumaya başladılar.

 

 

 

2818- İbn cüreyc der ki: ata (b. ebi rebah)'a: "imamın, gizli olsun açıktan olsun okuması kendisine uyanların okuması yerine geçer mii" diye sorunca, ata: "evet" cevabını verdi.

 

 

 

2819- ubeydullah b. miksem der ki: cabir b. abdillah'a: "Öğle ve ikindi namazında imamın arkasında bir şey okuyor musuni" diye sorunca: "hayır" cevabını verdi.

 

 

 

2820- hasan(-ı basri) der ki: murre insanlara imamlık yapardı ve iki defa susardı. biri namaz için tekbir getirince, diğeri de kuran okumayı bitirince. insanlar bu sebeple kendisini ayıplayınca, ubey b. ka'b'a yazıp: "insanlar beni ayıplıyorlar. ben unuttum da onlar mı biliyorlar, yoksa ben biliyorum da onlar mı unutmuşi" diye sordu. ubey, ona yazarak: "sen biliyorsun, onlar unutmuş" dedi. hasan: "imam fatiha suresini bitirince sen onu okumaya başla" demiştir.

 

sonraki sayfa için aşağıdaki link’i kullan:

 

kıraatta Şaşıran imama hatırlatmada bulunmak