86- ayakkabilarla namaz
kilmak babi
حَدَّثَنَا
أَبُو بَكْر
بْنُ أَبِي
شَيْبَة.
حَدَّثَنَا
غندر، عن
شعبة، عن
النعمان بن سالم،
عن ابن أبي
أوس؛ قال:
-
كان جدّي،
أوس، أحياناً
يصلي. فيشير إلىّ
وهو في
الصلاة.
فأعطيه نعليه.
ويقول: رأيت
رَسُول اللَّهِ
صَلَى
اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسلَّمْ يصلي
في نعليه.
في الزوائد:
إسناده صحيح.
bn-i ebi evs
(r.a.)'den; şöyle demiştir: dedem evs (es-sakafi) namaz kılarken zaman zaman
namaz esnasında bana işaret ederdi. ben de ayakkabılarını kendisine verirdim ve
derdi ki :
ben resulullah
(sallallahu aleyhi ve sellem)'i ayakkabıları ile namaz kılarken gördüm.
not: hadisin
senedinin sahih olduğu zevaid'de bildirilmiştir.
aÇiklama: abdullah bin amr (r.a.)'m hadisini ebu davud da
rivayet etmiştir. tercemede parentez içi ifadelerle belirttiğim gibi amr'ın
babası Şuayb'tır. Şuayb'm babası muhammed'dir. muhammed'in babası da abdullah
bin amr bin el-as (r.a.)'dır. amr, babası Şuayb'dan rivayet etmiştir. Şuayb de
babası muhammed'den değil, dedesi abdullah (r.a.)'dan rivayette bulunmuştur. bu
nedenle seneddeki: "dedesinden,. sözündeki zamir Şuayb'e raci ise Şuayb'm
dedesi abdullah'tır. zaten iki ravi de abdullah'dır. ancak bu takdirde ehlinin
malumu olduğu üzere ''tefkikü'z-zamir'' yapılmış olur. arap edebiyatmda mecbur
kalınmadıkça bu yola gidilmez. Şayet mezkur zamir amr'e raci ise mana şu olur:
Şuayb de bu hadisi amr'ın dedesinden rivayet etmiştir. amr'ın dedesinden maksat
birinci dedesi olan muhammed değil, ildnci dedesi olan abdullah'tır.
hadis resul-i
ekrem (s.a.v.)'in bazen yaiın ayak olarak namaz kıldığına, diğer bazı
vakitlerde ayakkabılarını giymiş olarak namaz kıldığına delalet eder.
ei-menhel
yazarı bu hadisin açıklaması bahsinde şunları söyler:
"hadis,
ayakkabı ile de yalın ayak la da namaz kılmanın cevazına delalet eder. aynı
zamanda: ''ayakkabılarınızia namaz kılın." mealindeki hadislerde
buyurulmuş olan emrin vücup için değil de mübahlık için olduğuna delalet eder.
yani ayakkabılarla kılabilirsiniz demek oluyor.
kadı iyaz:
'ayakkabı ile namaz kılmak mübahbir ruhsattır. resul-i ekrem (s.a.v.) ve
sahabiler böyle yapmışlardır. ancak ayakkabıların necis olduğunun bilinmemesi
şarttır. eğer necis olduğu bilinirse bununla namaz kılınamaz' demiştir.
namaıda
ayakkabı giyen sahabiler arasında, hz. Ömer bin el-hattab, osman bin affan,
abdullah bin mes'ud, Üveymir bin saide. enes bin malik, seleme bin. el- ekva'
ve evse s-sakafi (r.anhum) bulunur. tabiilerden de said bin el-müseyyeb,
el-kasım, urve bin zübeyr, salim bin abdiilah, ata bin yesar, ata bin ebi
rabah, mücahid, tavus, kadı Şureyh, ebu miclez, ebu amr eş-Şeybani, el-esved
bin yezid, brahim en-nahai, brahim et-teymi, ali bin el-hüseyin ve oğlu ebu
ca'fer (r.a.) ayakkabıyla namaz kılmışlardır."