ana sayfa             sureler    konular

 

fatir

3

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ

 

3. ey insanlar! allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. gökten ve yerden size allah'tan başka rızık veren herhangi bir yaratıcı var mıdıri o'ndan başka hiçbir ilah yoktur. böyleyken nasıl olur da döndürülüyorsunuzi

 

"ey İnsanlar! allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın" buyruğunda geçen "hatırlama (zikir)" şükür anlamındadır.

 

" ... allah'tan başka ... bir yaratıcı var mıdıri" buyruğundaki: "başka" anlamındaki lafzın ref, nasb ve cer ile okunması caizdir. ref' ile okunması iki şekilde açıklanır: birincisi; "allah'tan başka yaratıcı var mıdıri" şeklinde olup allah'tan başka yaratıcı yoktur, anlamında olmasıdır. İkinci şekil ise mahalli i'rabı gözönünde bulundurularak önceki kelimeye sıfat olmasıdır. Çünkü asıl anlamı: "allah'tan başka yaratıcı var mıdıri" şeklinde olup (...) harf-i cerri fazladan gelmiştir.

 

nasb ile okunması istisna dolayısıyla, mecrur okunması ise lafza göre olur. humeyd et- tavil dedi ki: ben el-hasen'e: Şerri kim yarattıi diye sordum. o: subhanallah dedi. hiç aziz ve celil olan allah'tan başka bir yaratıcı var mıdıri hayrı da şerri de yaratan o'dur.

hamza ve el-kisai de cer ile: "allah'tan başka bir yaratıcı var mıdıri" diye okumuşlardır, diğerleri ise ref' ile okumuşlardır.

 

"gökten" yağmur ile "yerden" bitki ve nebat ile "size allah'tan başka rızık veren herhangi bir yaratıcı var mıdıri o'ndan başka hiçbir ilah yoktur. böyle iken nasıl olur da döndürülüyorsunuzi" buyruğunda geçen: "döndürülüyorsunuz" lafzı üstün olarak: (...)'den gelmektedir. bu da "döndürmek" anlamına gelir. mesela: "bu işten seni ne döndürdüi" denilir. bunun: "yalan ve iftira" lafzından geldiği de söylenmiştir. bu da anlam itibariyle öncekine racidir. zira yalan doğru ve haktan döndürülmüş bir sözdür. yüce allah'ın tevhidini nasıl yalanlayabilirsinizi demektir.

 

ayet-i kerıme, kaderiye'ye karşı bir delildir. Çünkü yüce allah'tan başka yaratıcı olmadığını ortaya koymaktadır. onlar ise -daha önce birkaç yerde geçtiği üzere- onunla birlikte yaratıcıların varlığını söylemiş gibi oluyorlar.

 

sonrakİ sayfa İÇİn aŞaĞidakİ lİnk’e tiklayin

 

fatır 4

 

 

 

ana sayfa             sureler    konular