Şuabu’l-man

19.Şu’be: kur’an’a saygi

 

kıraatte aşırıya kaçmak

 

2397- ebu said el-hudrl'nin bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "içinizden öyle bir topluluk çıkacak ki onların namazlarını görünce kendi namazınızı değersiz göreceksiniz. onların oruçlarını görünce kendi orucunuzu değersiz göreceksiniz. kendi amellerinizi onların amellerinin yanında değersiz bulacaksınız. kuran'ı okur, ancak okudukları boğazlarından öteye gitmez. okun hedefi delip geçmesi gibi dine girip çıkacaklar. (hani avını vurunca "acaba bu avın kanından ok'a bir şeyler bulaştı mıi" diye görmek istersin de) okun demirine bakar, ama kan izi göremezsin. ağaç kısmına bakar, onda da kan izi göremezsin. tüyün bulunduğu kısma bakar, yine kan izi göremeyip şüphe içinde kalırsın."

 

buhari, sahih'de abdullah b. yusuf kanalıyla malik'ten rivayet etti. başka bir kanaldan da bir sonraki rivayeti zikretmişlerdir.

 

tahric: snadı sahihtir. buhari, fadail (6/115), istitabe (8/51, 52, 53), menakib (4/178), tevhid (8/178, 218), enbiya (4/108), meğazi (5/110) ile tefsir (5/205) ve müslim, zekat (142,143,144,147,148, 154,156).

 

 

 

2398- muhammed b. el-münkedir'in bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "Öyle bir topluluk gelecek ki bunlar kuran'ı ok gibi düzgün bir şekilde okuyacak, ancak karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alacaklardır. ''

 

tahric: ravileri güvenilirdir, ancak mürseldir. bn ebi Şeybe, musannef (10/480) ve abdurrezzak, musannef 3/382 (6034).

 

 

 

2399- cabir b. abdillah der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yanımıza çıktığında biz kuran okuyorduk. aramızda arap olan da, olmayan da vardı. resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "okuyun! her okuyuş güzeldir. Öyle topluluklar gelecek ki okudukları kuran'ın karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alacaklardır" buyurdu.

usame b. zeyd bunu mevstil olarak rivayet ederek mutabaat etmiştir. 

 

tahric: snadı sahihtir. ebu davud 1/520 (830).

 

 

 

2400- cabir b. abdillah der ki: oturmuş kuran okurken resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) sevinçli bir şekilde yanımıza çıktı ve: "kuran 'ı okuyun! zira kuran'ı ok gibi düzgün bir şekilde okuyan, ancak karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan bir topluluğun çıkması çok uzak değildir" buyurdu,

 

tahric: snadı hasendir. ahmed, müsned (3/357) ve ebu ya'la} müsned 4/140 (2197).

 

 

 

2401 - başka bir kanalla cabir'den şöyle bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) mescid'de kuran okuyan bir topluluk görünce: "kuran'ı ok gibi düzgün bir şekilde okuyan, ancak karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan bir topluluk çıkmadan kuran'ı okuyun" buyurdu.

 

tahric: snadında tanımadığım bir ravi vardır, diğer ravileri de güvenilirdir.

 

musa b, ubeyde de bunu kardeşi kanalıyla sehl b, sa'd'dan, o da hz. peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) aynısını "sevabını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan "lafzıyla rivayet etmiştir.

 

 

 

2402- sehl b. sa'd es-saidi der ki: aramızda kuran okuyup birbirimizin kıraatini sağlamlaştırırken resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yanımıza çıktı ve şöyle buyurdu: "elhamdulillah! içinizde hayırlıs/' (ten olarak) kırmızısı, siyahı olsa da allah'ın kitab'ı birdir. kuran'ı, harflerini ok gibi düzgün bir şekilde okuyan, ancak okudukları boğazlarından öteye gitmeyen, okuduklarının karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan bir topluluk çıkmadan kuran'ı okuyun."

 

tahric: snadı zayıftır. taberani, m. el-kebir 6/253 (6021) ve abd b. humeyd, el-müntehab 1/419-420 (465).

 

 

 

2403- sehl b. sa'd es-saidi der ki: aramızda kuran okuyup birbirimizin kıraatini sağlamlaştırırken resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yanımıza çıktı ve şöyle buyurdu: "elhamdulillah! içinizde hayırlısı, kırmızısı, siyahı olsa da allah'ın kitab'ı birdir. kuran'ı, harflerini ok gibi düzgün bir şekilde okuyan, ancak okudukları boğazlarından öteye gitmeyen, okuduklarının karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan bir topluluk çıkmadan kuran:ı okuyun.''

 

tahric: snadı zayıftır. bn adiy, el-kamil (4/1451).

 

 

bu hadisin bn vehb -amr b. el-h aris -bekr b. sevade -vefa b. Şureyh -sehl b. sa'd kanalıyla gelen bir şahidi bulunmaktadır. buhari, tarıh eserinde bu hadise işarette bulunmuştur.-

 

 

 

2404- sehl b. sa'd es-saidı der ki: bir gün aramızda kuran okurken resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yanımıza çıktı ve şöyle buyurdu: "elhamdulillah! içinizde kırmızısı, beyazı. siyahı olsa da allah'ın ktab'ı birdir. kuran'ı, harflerini ok gibi düzgün bir şekilde okuyan, ancak okuduklarının karşılığını ahirete bırakmayıp dünyadayken alan bir topluluk çıkmadan kuran'ı okuyun."

 

tahric: ravileri güvenilirdir. ebu davud 1/520 (831)0

 

 

 

2405- huzeyfe der ki: "Öyle topluluklar olur ki kuran'ı, tek bir elif veya vav harfi atlamadan ok gibi düzgün bir şekilde okurlar. ancak imanları laftan öteye geçmez."

 

ravileri güvenilirdir.

 

 

 

2406- huzeyfe b. el- yeman'ın bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "kuran'ı arapların lehçesi ve nağmeleriyle okuyun. fasıkların ve ehl-i kitab'dan olanların nağmeleriyle okumaktan da sakının! benden sonra öyle topluluklar gelecek ki şarkıcılar, rahipler ve ağıt yakanlar gibi nağme yaparak kuran'ı okuyacaklardır. ancak okudukları boğazlarından öteye gitmeyecektir. bunların ve bunları beğenenlerin kalpleri meftun olmuştur. "

 

tahric: snadında meçhul ravi vardır. fesevi, ma'rife (2/480), mervezi, kıyamu'l-leyl (94) ve bnu'l-cevzi, lel (1/111).

 

 

bakiyye der ki: "afrika ahalisinden biri olan husayn b. malik elfezari'nin sadece bu hadisi vardır."

başka bir kanalla bu hadisin aynısı rivayet olunmuştur; ancak bakiyye'nin sandaki sözü yer almamıştır.

 

 

 

2407- ebu derda der ki: "kuran'ı, kelimelerini tahrif ederek ve hızlı bir şekilde gelişigüzel okuyanlardan sakının. bunlar, üzerinde ne su tutan, ne de bitki bitiren kayalığa benzerler."

 

tahric: snadı zayıftır. mervezi, kıyamu'i-leyl (s. 94).

 

 

yine bize bildirildiğine göre bn mes'üd şöyle demiştir: "kuran arapça olduğu için onu arapça kaidelere göre okuyun. sizden sonra öyle topluluklar gelecek ki gramerine aldırmadan okuyacaklardır. bilin ki onlar bu özellikleriyle sizin hayırlı kişilerinizden değildir." - 2101. hadiste geçti.

 

 

 

2408- hasan( -ı basri) der ki:. "kuran'ı gerektiği gibi olmayan ve anlamını bilmeyen çocuklar ve köleler de okudu. bu kuran'ı başkalarına okumayı en çok hak edenler okuduklarıyla amel edenlerdir. yüce allah: ''bu kuran, ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır''[sad 29] buyurmuştur. ayetlerinin tedebbürü de ayetleriyle amel etmektir. oysa şimdi bazıları arkadaşlarına: ''sana kuran okutayım mıi'' diye sorar hale geldi. vallahi kuran okuyucusu / hafızı olanlar böyle yapmazdı. vallahi böylesi kişiler okuyuculardan değiller. vera sahibi de değiller. allah onların sayısını çoğaltmasın."

 

tahric: ravileri güvenilirdir. abdurrezzak, musannef (3/362-364) ve mervezi, kıyamu'/-ley/ (s. 125).

 

 

 

2409- abis el-gifari der ki: resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem), ümmeti için korktuğu şeyleri sayarken şöyle buyurduğunu işittim: "bunlar sefih kimselerin idareci olması, kan akıtmanın değersiz görülmesi. akrabalık bağlarının kesilmesi. polislerin çoğalması, kuran'ı şarkı gibi makamlarla okuyan bir neslin türemesidir. insanlar, kendilerinden daha üstün ve daha alim olmayan birini sırf kuran'ı makamla okuması için önlerine geçirirler ...

 

tahric: snadı zayıftır. buhari, tarih 4 (ı/so), taberani, m. el-kebir 18/34, 35, 36 (ss, 59, 60) ve bezzar 2/241-242 (1610).

 

 

aynısını muhammed, hamdan kanalıyla Şerik'ten, o da ebu'lyakzan'dan, o da zazan'dan, o da alim'den, o da abis el-gifari'den bildirir.

 

tahric: ahmed,müsned (3/494) ve taberani, m. el-kebir 18/36-37 (61).

 

 

aynısını musa el-cüheni, zazan kanalıyla abis veya bn abis'ten bildirmiştir. - taberani, m. el-kebir 18/34, 37 (s7, 62, 63) 

 

beyhaki der ki: "bir topluluk kuran okuduğu zaman her bir kişinin, diğerlerine rahatsızlık vermemek için sesini yükseltmemesi gerekir."

 

 

 

2410- beyadi (ferve b. amr) bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) kıraatlerini yüksek sesle yaparak namaz kılan cemaatin yanına çıktı ve: ''namaz kılan kişi rabbiyle konuşuyor demektir. bundan dolayı söylediklerine dikkat etsin. kıraatte de seslerinizi birbirinize duyurmayın!'' buyurdu.

 

tahric: ravileri güvenilirdir. nesai, fedail 118 (116).

 

 

 

2411- huzeyl kabilesinin azatlılarından biri olan ebu hazım, beyada oğullarından ve resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabından olan bir adamdan bildiriyor: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) mescid'in içinde kendine bir çadır kurdu. Çadırın kapısında da bir hasır parçası vardı. bir ara hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bu hasır parçasını kaldırıp cemaate: "ey insanlar! susup dinleyin!" buyurdu. herkes susunca da layıkıyla öğütlerde, teşviklerde ve uyarılarda bulundu. sonra: "namaz kılan kişi rabbiyle konuşuyor demektir. kıraatte de seslerinizi birbirinize duyurmayın" buyurdu ve çadırına girip hasır parçasını yerine koydu. resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) çadıra girince insanlar: "bu gece mübarek bir gecedir. zira hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bu gecede insanlara öğütlerde ve teşviklerde bulundu" demeye başladı. o gecenin hangi gece olduğuna baktığımızda da (ramazan) ayın(ın) 23. gecesi olduğunu anladık.

 

ebu said el-hudri'den naklen bize bildirildiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) namaz kılan kişi hakkında "rabbiyle konuşuyordur" buyurmuştur.

 

tahric: ravileri güvenilirdir. buhari, halk efali'l-bad (s. 71).

 

 

 

2412- ebu said el-hudri: der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) mescid'de itikafa girdi. tikaftayken dışarıda namaz kılanların kıraati yüksek sesle yaptıklarını işitince çadırın perdesini açtı ve: "bilmelisiniz ki her biriniz (namazında) rabbiyle konuşuyor gibidir. bundan dolayı namazdaki kıraatte seslerinizi başkalarına duyuracak şekilde yükseltip birbirinize rahatsızlık vermeyin" buyurdu.

 

tahric. ravileri güvenilirdir. ebu davud 2/83 (1332) ve nesai, fedail 119 (117).

 

 

 

2413- hz. ali bildiriyor: "resululiah (sallallahu aleyhi ve sellem) yatsının farzından önce ve sonra kılınan namazlarda başkalarının da kıraatini karıştıracak şekilde kıraatin yüksek sesle yapılmasını yasakladı."

 

tahric: snadı zayıftır. ahmed, müsned (1/88, 97,104), ebu ya'la, müsned 1/384 (497) ve ebu nuayın, ahbaru sbehan (2/91).

 

 

beyhaki der ki: namazda imamın kıraat yaparken cemaatin dinlemesi ve imamın arkasında sadece fatiha soresi'ni okuması konusunda gelen rivayetleri es-sünenü'i-kübra'da zikrettik. namaz dışında kuran okumayan kişinin kuran okuyan kişiyi dinlemesi de "kuran okunduğu zaman ona kulak verip dinleyin ve susun ki size merhamet edilsin"[a'raf 204] ayetinin kapsamı dahilindedir.

 

bir sonraki konu için aşağıdaki link’e tıklayın:

 

mushaf'ın Üzerine eşya konulmaması ve uygun olmayan yerlere atılmaması