tevbe:

 

1- tevbe (tövbe):

2- tevbe-i İstigfar:

3- tevbe-i nasuh:

 

1- tevbe (tövbe):

 

tevbe: lügatta, dönmek, bir şeyden dönüş yapmak manasınadır.

 

burada ise gunah işlemekten dönüş yapmak anlamında kullanılmıştır.

 

günahtan tevbe etmenin geçerli sayılabilmesi için üç rüknü ve temeli vardır. bu rükün ve temeller oluşmadıkça tevbe geçerli olamaz, kabule şayan görülmez. bu şartlar şunlardır:

 

birincisi. İşlenen gunahtan tamamen sıyrılmak, ona son vermektir.

İkincisi: o gunahı işlemekten dolayı nedamet ve pişmanlık duymaktır. tabii bu pişmanlığın dilde kalmayıp içten gelmesi gerekir.

Üçüncüsü: bir daha o gunahı işlememeye kesinlikle azmetmek, karar vermektir.

 

Şayet işlenen gunah, bir kul hakkı ile ilgili ise hak sahibinden helallık almak veya o hakkı ödemek de dördüncu bir rükün olarak eklenir.

 

tevbenin asıl temel ve en büyük rüknü gunahtan nedamet ve pişmanlık duymaktır.

bütün gunahlardan tevbe etmek ve tevbe işini geciktirmemek tüm alimlerce farz görülmüştür. İşlenen gunah küçük olsun büyük olsun ondan tevbe etmeyi geciktirmek kesinlikle caiz değildir. tevbe, İslamiyet'in önemli prensiplerindendir. tevbe yukarıda anılan rükünlere tamamen uygun olarak edildiği takdirde allah teala'nın lutüf ve keremiyle kabulolunur. ayetler. hadisler bunu gösterir. ayrıca bu konuda icma' da vardır. ancak şunu belirtmek gerekir. allah hiç bir kimsenin tevbesini kabul etmek zorunda değildir. o. tamamen iradesiyle, yani dilemesi ve arzusuyla işlemleri gerçekleştirir. hiç bir kuvvet o'nu herhangi bir şeye zorlayamaz.

 

bir kimse işlediği gunahtan usülüne uygun ve rükünlerine riayetle tevbe ettikten sonra o gunahı şayet anlatırsa pişmanlığını yenilemesi gerekir mi, gerekmez mii bu hususta ihtilaf vardır. en ihtiyatlısı o gunahı anlatmaması ve hatırladıkça, pişmanlık duymasıdır.

 

bir kimse birden fazla gunah işlemeye devam ederken bunlardan yalnız birisinden tevbe etmesi mümkündür. yani diğer gunaha devam etmesi buna mani değildir.

 

bir kimse işlediği bir gunahtan dolayı şartlarına uygun olarak tevbe ettikten bir süre sonra aynı gunahı tekrar işlerse, onun birinci tevbesi bozulmaz. ancak ikinci defa işlediği gunah onun aleyhine yazılır.

 

kafir bir kimsenin küfürden pişmanlık duyarak muslümanlığı kabul etmek süretiyle olan tevbesinin allah katında kabul olunduğu kesinlikle bilinmektedir. bu hususta nass vardır. fakat mumin kişinin gunahlardan ettiği tevbenin kabul olunması kesinlikle malum değil, zannedilir. yani kabul olunması ihtimali yüzde ellinin üstündedir, yüzde yüz değildir. ehl-i sünnet alimlerinin bir kısmına göre bu da kesindir. İmamü'l-haremeyn bunun kesin olmadığına dair görüşü tercih etmiştir. nevevi de o görüşün daha sağlıklı oldugunu bildirmiştir. allah en iyi bilendir.

 

 

2- tevbe-i İstigfar:

 

kendini kusurlu görerek, gunahlara tövbe etmek, allahu tealadan af dilemek.

 

 

3- tevbe-i nasuh:

 

sadık tövbe, samimi tövbe. işlediği gunahı bir daha yapmamak üzere tövbe etmek ve bu tövbesinde tam kararlı olmak.

 

kuran-ı kerîmde mealen buyruldu ki: ey îman edenler! günahlarınızdan allahu tealaya tevbe-i nasuh ile tövbe ediniz. (tahrîm suresi: 8)