mecmau

zevaİd

zÜhd

 

ana sayfa      kur’an      hadis      sözlük      biyografi

 

hikmet ve alicenaplık

 

18038- haris bildiriyor: hz. ali, (oğlu) hasan'a alicenaplık hakkında sorular sorup şöyle dedi: "evladım! doğruluk nediri" hasan: "babacığım! doğruluk; kötülüğü iyilikle savmaktır" dedi.

ali: "Şeref nediri" diye sorunca, hasan: "aileye iyilik etmek, gunahlardan uzaklaşmak, kardeşlerle iyi geçinmek ve komşulara sahip çıkmaktır" dedi.

ali: "alicenaplık nediri" diye sorunca; hasan: "İffetli olmak (el avuç açmamak) ve malı haramdan temizlemektir" karşılığını verdi.

ali: "dikkat nediri" diye sorunca; hasan: "basit şeyleri de önemsemek, değersiz olan şeyleri defetmektir" dedi.

ali: "adilik nediri" diye sorunca, hasan: "kişinin kendini koruması, ama (ailesinin) ırzını savunmamasıdır" karşılığını verdi.

ali: "cömertlik nediri" deyince, hasan şu karşılığı verdi: "azdan da, çoktan da vermektir."

ali: "cimrilik nediri" diye sorunca; hasan: "İnfak ettiğini heba olmuş gibi saymandır" dedi.

ali: "kardeşlik nediri" diye sorunca; hasan: "kişiye, darlıkta da bollukta da aynı şekilde davranmandır" dedi.

ali: "korkaklık nediri" diye sorunca; hasan: "dosta karşı cesur, düşmana karşı ürkek olmaktır" dedi.

ali: "ganimet nediri" diye sorunca; hasan: "takvalı olmayı arzulamak, dünyaya karşı zahid olmaktır ki bu da en kazançlı ganimettir" dedi.

ali: "ağır başlılık nediri" diye sorunca; hasan: "Öfkeyi yenmek ve kişinin kendine hakim olmasıdır" dedi.

ali: "zenginlik nediri" diye sorunca; hasan: "az da olsa nefsin, allah'ın kendisine takdir ettiğine razı olmasıdır. asıl zenginlik ise gönül zenginliğidir" dedi.

ali: "fakirlik nediri" diye sorunca; hasan: "kişinin her şeye karşı açgözlü olmasıdır" dedi.

ali: "güç nediri" diye sorunca; hasan: "Şiddetli zorluklara göğüs germe ve güçlü insanların zorbalığına karşı koyabilmedir" dedi.

ali: "zillet nediri" diye sorunca; hasan: "düşman saldırısı karşısında korkuya düşmektir" dedi.

ali: "(konuşmakta) acizlik nediri" diye sorunca; hasan: "asık surat ve insanlarla konuşurken tükürük saçmaktır" dedi.

ali: "cesaret nediri" diye sorunca; hasan: "kişinin akranlarıyla karşı karşıya gelebilmesidir" dedi.

ali: "külfet nediri" diye sorunca; hasan: "seni ilgilendirmeyen konuda konuşmandır" dedi.

ali: "fazilet nediri" diye sorunca; hasan: "sevdiğin şeyi verebilmen ve sana yapılan kötülükleri affedebilmendir" dedi.

ali: "akıllılık nediri" diye sorunca; hasan: "Öğrendikçe kalbini koruyabilmendir" dedi.

ali: "kusur nediri" diye sorunca; hasan: "liderinden ayrı düşmen ve ona karşı sesini yükseltmendir" dedi.

ali: "güzel huy nediri" diye sorunca; hasan: "güzelolanı yapmak ve kötü olanı bırakmaktır" dedi.

ali: "kararlılık nediri" diye sorunca; hasan: "sabırlı olmak ve yöneticilere karşı ölçülü olmaktır" dedi.

ali: "sefihlik nediri" diye sorunca; hasan: "adi olanların peşinden gitmek ve sapmış olanlarla arkadaşlık etmektir" dedi.

ali: "gaf!et nediri" diye sorunca; hasan: "mescitten uzak durman ve müfsid olanlara itaat etmendir" dedi.

ali: "mahrumiyet nediri" diye sorunca; hasan: "sana sunulduğu halde nasibini bırakmandır" dedi.

ali: "ahmak kimdiri" diye sorunca; hasan: "malını idare edemeyen ve onurunu önemsemeyendir" dedi.

sonra hz. ali dedi ki: "resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu işittim: "cehaletten daha büyük bir fakirlik, akıldan daha değerli mal, kendini beğenmekten daha büyük yalnızlık, istişareden daha büyük bir başarı, tedbirli olmaktan güzel akıt güzel ahlak gibi üstünlük, gunahlardan sakınmak gibi takva, düşünmek gibi ibadet, haya ve sabır gibi iman yoktur. sözün afeti, yalandır. İlmin afeti, unutmaktır. hilmin afeti, sefihliktir. İbadetin afeti, tembelliktir. nezaketin afet( kibirdir. cesaretin afeti, azgınlıktır. cömertliğin afeti, minnettir. gÜzelliğin afeti, kendini beğenmedir. saygınlığın afeti, övünmedir."

evladım! gördüğün hiçbir adamı küçümseme. Şayet senden daha hayırlı ise onu baban gibi say. Şayet senin gibi biriyse onu kardeşin say. Şayet senden daha küçükse onu oğlun gibi say."

 

*taberani rivayet etti. ravilerden ebu reca el-hıntı vardır. asıl ismi muhammed b. abdillah'tır ve hadis uydurmakla suçlanmıştır.

 

sonraki sayfa için aşağıdaki link’i kullan:

 

kendisini gunahlardan koruyacak takvası olmayanlar